Werkt een thuisbatterij bij stroomuitval?

Een thuisbatterij slaat stroom op voor een later moment. Toch betekent dit niet automatisch dat je tijdens een stroomuitval stroom in huis hebt. De meeste thuisbatterijen stoppen namelijk wanneer het elektriciteitsnet uitvalt.

Wil je een thuisbatterij bij stroomuitval gebruiken? Dan moet het systeem beschikken over een geschikte back-upfunctie. Ook de omvormer, meterkast en installatie moeten hierop zijn voorbereid.

Daarom is het belangrijk om vóór de installatie te bepalen welke apparaten moeten blijven werken en hoe snel de stroomvoorziening moet worden overgenomen.

Waarom werkt een thuisbatterij niet automatisch bij stroomuitval?

Een standaard thuisbatterij werkt samen met het elektriciteitsnet. De batterij laadt op wanneer er stroom beschikbaar is en levert energie aan de woning wanneer dat gunstig is.

Valt het elektriciteitsnet uit? Dan schakelt een normale netgekoppelde installatie zichzelf uit. Zo wordt voorkomen dat de installatie stroom blijft leveren aan het net terwijl monteurs aan kabels of verdeelstations werken.

De batterij kan op dat moment nog gevuld zijn, maar zonder geschikte back-upinstallatie kun je deze energie niet in huis gebruiken.

Wat heb je nodig voor back-upstroom?

Een thuisbatterij kan de woning tijdens een stroomstoring van energie voorzien wanneer het systeem veilig van het elektriciteitsnet wordt losgekoppeld. De woning vormt dan tijdelijk een eigen elektriciteitsnet. Dit noemen we eilandbedrijf (off-grid).

Hiervoor zijn onder andere nodig:

een thuisbatterij die back-up ondersteunt;
een geschikte hybride omvormer of batterij-omvormer;
een automatische of handmatige omschakelvoorziening;
een aangepaste verdeling in de meterkast;
voldoende vermogen en opslagcapaciteit.

Sommige systemen hebben hiervoor een losse back-upbox nodig. Bij andere systemen is deze techniek al gedeeltelijk in de omvormer verwerkt.

Gedeeltelijke of volledige back-up

Bij gedeeltelijke back-up blijft alleen een geselecteerd deel van de meterkast actief. Dit zijn meestal de groepen waarop belangrijke apparaten zijn aangesloten.

Denk aan:

de koelkast en vriezer;
enkele lampen;
internetapparatuur;
de regeling van de verwarming;
medische apparatuur;
een aantal stopcontacten.

Het voordeel is dat de beschikbare energie gericht wordt gebruikt. De batterij hoeft niet de volledige woning te ondersteunen en blijft daardoor langer beschikbaar.

Bij volledige back-up kan de hele woning van stroom worden voorzien. Dat betekent niet dat je alle apparaten onbeperkt tegelijk kunt gebruiken. Een inductiekookplaat, elektrische boiler, laadpaal of warmtepomp vraagt veel vermogen en kan de batterij snel leegtrekken.

Daarom kijken we niet alleen naar hoeveel kilowattuur een batterij kan opslaan. Het ontlaadvermogen, de aansluitwaarde van apparaten en eventuele inschakelpieken zijn minstens zo belangrijk.

Wat is het verschil tussen back-up en een UPS?

De termen noodstroom, back-up en UPS worden vaak door elkaar gebruikt. Het belangrijkste verschil zit in de snelheid waarmee het systeem de stroomvoorziening overneemt.

Een back-upsysteem schakelt over nadat het elektriciteitsnet is uitgevallen. Afhankelijk van de installatie kan daarbij kort een onderbreking merkbaar zijn. Voor een koelkast of lamp is dat meestal geen probleem. Een computer, server of medisch apparaat kan hierdoor wel uitvallen of opnieuw opstarten.

Een UPS staat voor Uninterruptible Power Supply. Deze voorziening is bedoeld om gevoelige apparatuur zonder merkbare onderbreking van stroom te blijven voorzien.

Sommige batterij-omvormers hebben een UPS-functie en schakelen binnen milliseconden over.

Dat geldt niet automatisch voor iedere thuisbatterij met back-up. Moet apparatuur absoluut blijven werken? Dan moet vooraf worden gecontroleerd of het systeem daarvoor snel genoeg overschakelt.

Hoelang levert een thuisbatterij stroom?

Hoelang een thuisbatterij bij stroomuitval meegaat, wordt bepaald door de beschikbare energie en het verbruik van de aangesloten apparaten.

Een batterij van 10 kWh levert niet automatisch tien uur back-upstroom. Dat hangt af van hoeveel vermogen de apparaten samen vragen. Ook omzettingsverliezen en de minimale laadgrens van de batterij hebben invloed op de gebruiksduur.

Voor een eenvoudige inschatting kun je deze formule gebruiken:

Bruikbare batterijcapaciteit in kWh ÷ gemiddeld verbruik in kW = gebruiksduur in uren

Stel dat van een thuisbatterij van 10 kWh ongeveer 8,5 kWh beschikbaar is. Verbruiken de aangesloten apparaten samen gemiddeld 0,5 kW? Dan kan de batterij ongeveer 17 uur stroom leveren.

Normaal gesproken kan een thuisbatterij van 10 kWh de belangrijkste apparaten ongeveer 8 tot 20 uur van stroom voorzien. Bij het gebruik van grotere stroomverbruikers, zoals een warmtepomp, inductiekookplaat of elektrische boiler, is de batterij sneller leeg.

Daarnaast is de batterij niet altijd volledig geladen wanneer de stroom uitvalt. Wanneer de batterij dagelijks wordt gebruikt om de energierekening te verlagen, kan er op het moment van een storing nog maar een deel van de capaciteit beschikbaar zijn.

Bij sommige systemen kun je daarom een back-upreserve instellen. Een deel van de batterij blijft dan bewust bewaard voor een stroomstoring.

Werken zonnepanelen tijdens een stroomstoring?

Zonnepanelen schakelen bij stroomuitval normaal gesproken ook uit. Alleen een installatie die geschikt is voor eilandbedrijf kan tijdens een netstoring zonnestroom blijven gebruiken.

De zonnepanelen, omvormer, thuisbatterij en back-upvoorziening moeten daarvoor technisch met elkaar kunnen samenwerken. Is dat goed ingericht, dan kan zonnestroom tijdens de storing direct worden gebruikt of de batterij opnieuw laden.

Dat verlengt de beschikbare back-uptijd, maar geeft geen garantie op onbeperkte stroom. In de avond, bij bewolking en in de winter is de opbrengst lager.

Is een thuisbatterij voldoende voor 72 uur?

De overheid adviseert huishoudens om zich voor te bereiden op een noodsituatie waarin stroom, water of communicatie langere tijd kan uitvallen. Daarbij wordt uitgegaan van een periode van 72 uur.

Een gewone thuisbatterij kan de volledige woning meestal niet drie dagen normaal laten functioneren. Daarvoor is het energieverbruik te hoog en de opslagcapaciteit te beperkt.

De batterij kan wel helpen om belangrijke apparaten langer te gebruiken. Door alleen noodzakelijke groepen aan te sluiten en grote stroomverbruikers uit te laten, haal je meer uit de beschikbare capaciteit.

Zie een thuisbatterij daarom als onderdeel van de voorbereiding, niet als garantie dat alles in huis drie dagen blijft werken.

Hoe werkt dit samen met Wubbo?

Wubbo helpt om de thuisbatterij tijdens normaal gebruik slim te laden en ontladen. Daarbij kan rekening worden gehouden met de opwek van zonnepanelen, het energieverbruik in huis en dynamische stroomprijzen.

De daadwerkelijke back-upfunctie wordt bepaald door de thuisbatterij, omvormer, omschakelvoorziening en meterkast. Wubbo vervangt deze technische onderdelen niet.

Daarom kijken we tijdens het advies eerst naar het doel van de batterij. Wil je vooral meer eigen zonnestroom gebruiken, inspelen op stroomprijzen of belangrijke apparaten van back-upstroom voorzien? Op basis daarvan bepalen we welke installatie nodig is.